<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd">
  <channel>
    <title>Laboratório de Ensino de História</title>
    <description>Laboratório de Ensino de História</description>
    <itunes:summary>Laboratório de Ensino de História</itunes:summary>
    <link>https://lepehis.historia.ufg.br/news</link>
    <image>
      <url>https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/LEPEHIS_UFG_PRETO.svg?1600860081</url>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/</link>
    </image>
    <itunes:image href="https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/LEPEHIS_UFG_PRETO.svg?1600860081"/>
    <item>
      <title>PROGRAMAÇÃO XIX SEMINÁRIO DE ESTÁGIO</title>
      <description>&lt;img width="200" alt="." title="." src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/a51692b0-b5ac-4dac-8109-b1c3b0f5f864.jpeg?1781537677" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;p&gt;Programação XIX Seminário de Estágio - 16 e 18 de junho de 2026. Acesse: &lt;a href="https://bit.ly/XIXSES"&gt;https://bit.ly/XIXSES&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Mon, 15 Jun 2026 12:35:22 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201842-programacao-xix-seminario-de-estagio</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201842-programacao-xix-seminario-de-estagio</guid>
    </item>
    <item>
      <title>MUTIRÃO DE ORGANIZAÇÃO DO LEPEHIS</title>
      <description>&lt;img width="200" alt="." title="." src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/Faxina_servi%C3%A7os_limpeza_moderno_azul_cartaz.png?1780689276" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;p&gt;&lt;span&gt;&lt;img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/Faxina_servi%C3%A7os_limpeza_moderno_azul_cartaz.png" alt="." width="441" height="624" /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span&gt;Convidamos estudantes, pesquisadores(as), docentes e toda a comunidade acadêmica para participar do mutirão de organização da sala do LEPEHIS – Laboratório de Ensino e Pesquisa em História.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span&gt;Após a limpeza e a pintura das paredes, precisamos preparar o espaço para continuar desenvolvendo nossas atividades de ensino, pesquisa e extensão. Em breve, o laboratório receberá novos equipamentos e melhorias em sua infraestrutura, e é fundamental que o ambiente esteja organizado e pronto para essa nova etapa.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span&gt;Atualmente contamos com uma equipe reduzida de monitores(as), por isso toda ajuda será muito importante e bem-vinda.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span&gt;Haverá emissão de certificado de participação.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span&gt;Além de colaborar com a revitalização do laboratório, esta é uma excelente oportunidade para conhecer melhor o LEPEHIS e, quem sabe, integrar-se às atividades e à equipe do laboratório.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span&gt;O LEPEHIS é um espaço fundamental para a formação de estudantes da graduação (licenciatura e bacharelado) e da pós-graduação da UFG, contribuindo para a produção de conhecimento e para o fortalecimento das práticas de ensino de História.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span&gt; Local: LEPEHIS – Faculdade de História/UFG&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span&gt; Horário: 8h&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span&gt;Contamos com sua colaboração!&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span&gt;Participe e ajude a construir um espaço ainda melhor para nossa comunidade acadêmica.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Fri, 05 Jun 2026 16:55:35 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201617-mutirao-de-organizacao-do-lepehis</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201617-mutirao-de-organizacao-do-lepehis</guid>
    </item>
    <item>
      <title>Projeto de pesquisa promove terceira  aula pública no mês de junho</title>
      <description>&lt;img width="200" alt="." title="." src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/WhatsApp_Image_2026-05-31_at_15.00.18.jpeg?1780264355" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;p&gt;Inscrições: &lt;a href="https://forms.gle/3BW77v2QLFCsfKFx7"&gt;https://forms.gle/3BW77v2QLFCsfKFx7&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;&lt;br/&gt;&lt;p&gt;&lt;img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/WhatsApp_Image_2026-05-31_at_15.00.18.jpeg" alt="." width="465" height="657" /&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Sun, 31 May 2026 18:53:42 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201423-projeto-de-pesquisa-promove-terceira-aula-publica-no-mes-de-junho</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201423-projeto-de-pesquisa-promove-terceira-aula-publica-no-mes-de-junho</guid>
    </item>
    <item>
      <title>Aula pública mobiliza comunidade para debater espaços e vivências LGBTQIAPN+ em Goiânia</title>
      <description>&lt;img width="200" alt="." title="." src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/ESPA%C3%87OS_E_VIV%C3%8ANCIAS_LGBTQIAPN__EM_GOI%C3%82NIA.png?1777172547" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;div data-voice-floating-orb-focus-background="" class="relative basis-auto flex-col -mb-(--composer-overlap-px) pb-(--composer-overlap-px) [--composer-overlap-px:28px] grow flex"&gt;
&lt;div class="flex flex-col text-sm"&gt;
&lt;div class="qMYqUG_convSearchResultHighlightRoot"&gt;
&lt;div class="" data-turn-id-container="request-WEB:ff0c2906-9c22-445f-bdf7-c446a3d3db70-0" data-is-intersecting="true"&gt;
&lt;section class="text-token-text-primary w-full focus:outline-none has-data-writing-block:pointer-events-none [&amp;amp;:has([data-writing-block])&amp;gt;*]:pointer-events-auto R6Vx5W_threadScrollVars scroll-mb-[calc(var(--scroll-root-safe-area-inset-bottom,0px)+var(--thread-response-height))] scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]" dir="auto" data-turn-id="request-WEB:ff0c2906-9c22-445f-bdf7-c446a3d3db70-0" data-turn-id-container="request-WEB:ff0c2906-9c22-445f-bdf7-c446a3d3db70-0" data-testid="conversation-turn-2" data-scroll-anchor="false" data-turn="assistant"&gt;
&lt;div class="text-base my-auto mx-auto pb-10 [--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-xs,calc(var(--spacing)*4))] @w-sm/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-sm,calc(var(--spacing)*6))] @w-lg/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-lg,calc(var(--spacing)*16))] px-(--thread-content-margin)"&gt;
&lt;div class="[--thread-content-max-width:40rem] @w-lg/main:[--thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(--thread-content-max-width) flex-1 group/turn-messages focus-visible:outline-hidden relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn"&gt;
&lt;div class="flex max-w-full flex-col gap-4 grow"&gt;
&lt;div data-message-author-role="assistant" data-message-id="18d69be0-ed2f-4f91-82af-029c6c03fa8d" dir="auto" data-message-model-slug="gpt-5-5" class="min-h-8 text-message relative flex w-full flex-col items-end gap-2 text-start break-words whitespace-normal outline-none keyboard-focused:focus-ring [.text-message+&amp;amp;]:mt-1" data-turn-start-message="true" tabindex="0"&gt;
&lt;div class="flex w-full flex-col gap-1 empty:hidden"&gt;
&lt;div class="markdown prose dark:prose-invert wrap-break-word w-full light markdown-new-styling"&gt;
&lt;p style="text-align: justify;" data-start="93" data-end="331"&gt;A aula pública &lt;strong data-start="108" data-end="155"&gt;“Espaços e Vivências LGBTQIAPN+ em Goiânia”&lt;/strong&gt; reuniu pesquisadoras, pesquisadores, militantes e integrantes da comunidade para uma importante reflexão sobre memória, resistência, direitos e cidadania no território goiano. A atividade contou com uma roda de conversa inicial formada por &lt;strong data-start="397" data-end="438"&gt;&lt;span class="hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline"&gt;&lt;span class="whitespace-normal"&gt;Bárbara Bombom&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;, &lt;strong data-start="440" data-end="481"&gt;&lt;span class="hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline"&gt;&lt;span class="whitespace-normal"&gt;Marco Aurélio de Oliveira&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;, &lt;strong data-start="483" data-end="524"&gt;&lt;span class="hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline"&gt;&lt;span class="whitespace-normal"&gt;Nayla França &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;e &lt;strong data-start="527" data-end="568"&gt;&lt;span class="hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline"&gt;&lt;span class="whitespace-normal"&gt;Aline Nawara Cintra&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;, que compartilharam suas trajetórias de vida, experiências de militância, pesquisa e reflexões sobre a história da população LGBTQIAPN+ em Goiás. As falas destacaram os processos históricos de exclusão e violência enfrentados pela população &lt;em&gt;queer&lt;/em&gt;, mas também evidenciaram as múltiplas formas de resistência, organização coletiva e engajamento político construídas ao longo das últimas décadas. Foram abordados temas como a ocupação dos espaços urbanos, a luta por reconhecimento e direitos, a construção de redes de solidariedade e os desafios ainda presentes para a efetivação da cidadania plena. Por meio de histórias de vida potentes e emocionantes, o encontro promoveu um debate qualificado sobre memória, identidade e pertencimento, contribuindo para a construção de histórias mais plurais, democráticas e públicas. A atividade reafirmou a importância de produzir conhecimento com as pessoas e não apenas sobre elas, fortalecendo os vínculos entre universidade e sociedade e ampliando o alcance social da pesquisa histórica.&lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: justify;" data-start="93" data-end="331"&gt;A próxima aula pública acontecerá no dia &lt;strong data-start="1633" data-end="1648"&gt;27 de junho&lt;/strong&gt;, às 8h, no &lt;strong data-start="1653" data-end="1694"&gt;&lt;span class="hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline"&gt;&lt;span class="whitespace-normal"&gt;Lago das Rosas&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;, e terá como tema &lt;strong data-start="1713" data-end="1760"&gt;“Opressão e Resistência na Ditadura Militar em Goiânia&lt;/strong&gt;&lt;strong data-start="1713" data-end="1760"&gt;”&lt;/strong&gt;. A atividade será aberta ao público e convida a comunidade a refletir sobre as memórias da repressão e das lutas democráticas no estado.&lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: justify;" data-start="93" data-end="331"&gt;Participe! A construção de uma história pública e plural depende do diálogo entre diferentes experiências, saberes e trajetórias.&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="z-0 flex min-h-[46px] justify-start" style="text-align: justify;"&gt;&lt;img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/WhatsApp_Image_2026-05-31_at_15.01.57.jpeg" alt="." width="864" height="576" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class="mt-3 w-full empty:hidden"&gt;
&lt;div class="text-center"&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/section&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id="thread-bottom-container" class="sticky bottom-0 z-10 group/thread-bottom-container relative isolate w-full basis-auto has-data-has-thread-error:pt-2 has-data-has-thread-error:[box-shadow:var(--sharp-edge-bottom-shadow)] md:border-transparent md:pt-0 dark:border-white/20 md:dark:border-transparent print:hidden content-fade single-line flex flex-col"&gt;
&lt;div id="thread-bottom"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;div class="text-base mx-auto [--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-xs,calc(var(--spacing)*4))] @w-sm/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-sm,calc(var(--spacing)*6))] @w-lg/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-lg,calc(var(--spacing)*16))] px-(--thread-content-margin)"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;div class="[--thread-content-max-width:40rem] @w-lg/main:[--thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(--thread-content-max-width) flex-1 mb-[var(--thread-component-gap,1rem)]"&gt;
&lt;div class="w-full"&gt;
&lt;div class="pointer-events-auto relative z-1 flex h-(--composer-container-height,100%) max-w-full flex-(--composer-container-flex,1) flex-col"&gt;&lt;form class="group/composer w-full" data-type="unified-composer"&gt;
&lt;div class=""&gt;
&lt;div class="bg-token-bg-primary dark:bg-token-bg-elevated-primary dark-oled:bg-token-bg-primary corner-superellipse/1.1 relative cursor-text overflow-clip bg-clip-padding p-2.5 contain-inline-size motion-safe:transition-colors motion-safe:duration-200 motion-safe:ease-in-out grid grid-cols-[auto_1fr_auto] [grid-template-areas:'header_header_header'_'leading_primary_trailing'_'._footer_.'] group-data-expanded/composer:[grid-template-areas:'header_header_header'_'primary_primary_primary'_'leading_footer_trailing'] max-sm:[grid-template-areas:'header_header_header'_'primary_primary_primary'_'leading_footer_trailing'] shadow-short-composer" data-composer-surface="true"&gt;
&lt;div class="-my-2.5 flex overflow-x-hidden px-1.5 [grid-area:primary] group-data-expanded/composer:mb-0 group-data-expanded/composer:ps-2.5 group-data-expanded/composer:pe-2.5 min-h-14 items-center"&gt;
&lt;div class="wcDTda_prosemirror-parent text-token-text-primary max-h-[max(30svh,5rem)] max-h-52 min-h-[var(--deep-research-composer-extra-height,unset)] flex-1 overflow-auto [scrollbar-width:thin] default-browser vertical-scroll-fade-mask group-data-[expanded-composer-mode-button]/composer:pe-9"&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/form&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p style="text-align: center;" data-start="93" data-end="642"&gt;   &lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: center;" data-start="93" data-end="642"&gt; &lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Sun, 31 May 2026 18:49:11 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201422-aula-publica-mobiliza-comunidade-para-debater-espacos-e-vivencias-lgbtqiapn-em-goiania</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201422-aula-publica-mobiliza-comunidade-para-debater-espacos-e-vivencias-lgbtqiapn-em-goiania</guid>
    </item>
    <item>
      <title>INSCRIÇÕES ABERTAS: OFICINA "Democracia Corinthiana: Futebol, Cultura Política e Resistência na Ditadura Militar Brasileira"</title>
      <description>&lt;img width="200" alt="." title="." src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/96.png?1779757610" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;p style="line-height: 1.38; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt; text-align: center;"&gt;&lt;img src="https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/96.png" alt="." width="543" height="543" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;EMENTA: &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;A oficina “Democracia Corinthiana: Futebol, Cultura Política e Resistência na Ditadura Militar Brasileira” tem como objetivo compreender como o futebol também é e foi um espaço de luta e transformação social, a partir da experiência do Sport Club Corinthians Paulista nos anos de 1980, serão discutidas as relações entre esporte, cultura política e resistência durante o período da ditadura militar no Brasil. O movimento da “Democracia Corinthiana” contou com a participação coletiva dos jogadores nas decisões do clube, em um momento de forte repressão política. A oficina abordará, também, o protagonismo de figuras como Sócrates, Wladimir e Casagrande, debatendo sobre cidade, memória e cultura popular. Por meio de imagens e um documentário, produzido pelo time, além de fontes históricas, mostraremos como o futebol ultrapassa o campo e dialoga diretamente com a história da sociedade brasileira. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://forms.gle/txMnPbyVBBXSmuga8"&gt;&lt;span style="background-color: #ffff00;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap; background-color: #ffff00;"&gt;INSCRIÇÕES&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Fri, 29 May 2026 21:41:31 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201416-inscricoes-abertas-oficina-democracia-corinthiana-futebol-cultura-politica-e-resistencia-na-ditadura-militar-brasileira</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201416-inscricoes-abertas-oficina-democracia-corinthiana-futebol-cultura-politica-e-resistencia-na-ditadura-militar-brasileira</guid>
    </item>
    <item>
      <title>INSCRIÇÕES ABERTAS: OFICINA "Vivências Quilombolas: Tradição e Resistência no Quilombo Dona Juscelina em Muricilândia-TO (Norte do Tocantins)"</title>
      <description>&lt;img width="200" alt="." title="." src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/95.png?1779757543" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;p style="line-height: 1.38; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt; text-align: center;"&gt;&lt;img src="https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/95.png" alt="." width="360" height="360" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;EMENTA: &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Apresentação:&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Cabem aqui algumas palavras sobre o papel que o tráfico transatlântico de africanos desempenhou no deslanche da produção açucareira brasileira. A mão-de-obra empregada na montagem dos engenhos de açúcar no Brasil foi predominantemente indígena. Uma parte dos índios (recrutados em aldeamentos jesuíticos no litoral) trabalhava sob regime de assalariamento, mas a maioria era submetida à escravidão. Os primeiros escravos africanos começaram a ser importados em meados do século XVI; seu emprego nos engenhos brasileiros, contudo, ocorria basicamente nas atividades especializadas. Por esse motivo, eram bem mais caros que os indígenas: um escravo africano custava, na segunda metade do século XVI, cerca de três vezes mais que um escravo índio. Após 1560, com a ocorrência de várias epidemias no litoral brasileiro (como sarampo e varíola), os escravos índios passaram a morrer em proporções alarmantes, o que exigia reposição constante da força de trabalho nos engenhos. Na década seguinte, em resposta à pressão dos jesuítas, a Coroa portuguesa promulgou leis que coibiam de forma parcial a escravização de índios. Ao mesmo tempo, os portugueses aprimoraram o funcionamento do tráfico negreiro transatlântico, sobretudo após a conquista definitiva de Angola em fins do século XVI. Os números do tráfico bem o demonstram: entre 1576 e 1600, desembarcaram em portos brasileiros cerca de 40 mil africanos escravizados; no quarto de século seguinte (1601-1625), esse volume mais que triplicou, passando para cerca de 150 mil os africanos aportados como escravos na América portuguesa, a maior parte deles destinada a trabalhos em canaviais e engenhos de açúcar. (Cf. Schwartz, Stuart. Segredos internos. Engenhos e escravos na sociedade colonial, 1550-1835. São Paulo: Companhia das Letras, 1988, pp. 22-73).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;A história dos quilombos remonta ao período colonial brasileiro, quando o tráfico transatlântico de escravos era uma prática comum. Os negros trazidos da África eram submetidos a condições desumanas de trabalho nas plantações de cana-de-açúcar, café e outras culturas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Diante dessa realidade opressora, muitos escravizados decidiram fugir e se refugiar nos quilombos. Essas comunidades eram formadas por pessoas de diferentes etnias africanas, que uniam forças para lutar contra a escravidão e conquistar sua liberdade.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;O Brasil recebeu um número expressivo de africanos provenientes do tráfico de escravos durante aproximadamente três séculos. A libertação dos escravos dada pela Lei Áurea, em 13 de maio de 1888, não promoveu a igualdade social e racial, e nem se podia afirmar se realmente era o que se almejava. A população negra ficou à margem da sociedade: sem-terra, sem escolarização, sem moradia e sem emprego. Sem política pública de integração dos novos cidadãos e cidadãs, a senzala apenas mudou de lugar e de escala, passando estes a ocupar morros e grotões, formando favelas e cortiços. 87 Foram muitas lutas e conquistas dos Movimentos Negros desde a abolição, até conceberem as políticas que buscam corrigir e compensar as desigualdades a que a população negra foi submetida. A escravidão produziu afeitos e suas consequências podem e devem ser anunciadas, explicitadas, refletidas, discutidas, conhecidas, visto que esse povo negro escravizado está intrinsicamente ligado ao que nos constitui como povo brasileiro. Ribeiro ( 1995, p. 87 ) defende a ― miscigenação como fator preponderante da diversidade que caracteriza o Brasil‖ , acrescentando que tal fusão biológica e cultural se iniciou com a vinda dos primeiros portugueses em solo brasileiro, se acentuando com o processo de escravidão do africano. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Justificativa&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Desde o movimento Constituinte, o termo quilombo vem sendo explorado, tanto em termos normativos, quanto em termos acadêmicos, políticos e administrativos, para que se defina “adequadamente” os sujeitos de direitos inscritos no artigo 68 do Ato das Disposições Constitucionais Transitórias da Constituição Federal de 1988. O desafio tem sido abarcar a enorme variedade de situações encontradas na realidade social brasileira, com predominância rural, mas também urbana, referidas ao que formalmente se designou como “comunidades remanescentes dos quilombos”. À expectativa de formulação de critérios universais e objetivos para definição dos quilombos, os antropólogos e antropólogas, de maneira geral, têm respondido com descrições e análises de situações sociais específicas, defendendo mais do que um conceito geral, a qualificação da experiência de constituição dos grupos como arena propriamente política. Segundo Leite (2000): Muitas vezes, preocupados em encontrar uma definição genérica de quilombo que se aplique a todos os casos, deixam de considerar que os processos de apropriação/ expropriação somente guardam uma pertinência pela sua especificidade histórica. [...] Esperam por um único conceito de quilombo universalmente aplicável a todos os casos, ou que os antropólogos invistam mais nos laudos periciais e em torno de argumentos teóricos consensuais, capazes de definir, “de modo preciso”, se uma comunidade é ou não remanescente de quilombo. Esta tem sido mais uma armadilha, ou forma de prolatar a lei evitando (ou adiando) a arbitragem necessária em processos que envolvem também áreas que são ao mesmo tempo de interesse direto das elites econômicas (LEITE, 2000, p. 351).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;As “comunidades remanescentes de quilombos” são, portanto, grupos sociais cuja identidade étnica os distingue do restante da sociedade brasileira; sua identidade é base de sua organização social, sua relação com os demais grupos e sua ação política. Mas 128 novos debates, vol.2, n.2, junho 2016 ADERVAL COSTA FILHO trata-se de uma categoria jurídico-formal que ao mesmo tempo retrata a realidade social e a constrói, ao classificar o mundo social no sistema jurídico. Segundo Eliane Cantarino O’Dwyer (2011): A definição de unidades sociais feita pela legislação, segundo critérios gerais normativos, representa uma forma de conceber a realidade social e responde em parte pelas ações sociais orientadas por categorias jurídicas. A semântica jurídica que relaciona unidades sociais a territórios distintos constitui um sistema de classificação produzido no interior do Estado nacional e adquire seu pleno significado no contexto dos direitos vigentes no Brasil após a Constituição Federal de 1988. Tais classificações atuais inscritas na Constituição possibilitam “o gerenciamento da diferença e não sua eliminação” (Geertz 1999: 325), substituindo a uniformidade jurídica anterior por uma especificação de situações sociais e culturais inseridas em determinadas categorias definidas pela legislação (O’DWYER, 2011, p. 111).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Os processos de expropriação dos territórios tradicionais e das lutas pela sua recuperação têm sido consubstanciados no debate sobre processos de territorialização, que envolve normalmente contextos em que houve expropriação de terras tradicionalmente ocupadas, envolvendo tanto uma dimensão espacial concreta – o território – quanto também o conjunto de relações sociais e políticas, bem como representações sobre o espaço em que se dão essas relações.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Área (s) do Conhecimento/ Componente(s) Curricular(es):&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Ciências Humanas e sociais aplicadas: Geografia, História, Sociologia e Filosofia.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Competências Gerais (BNCC) &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;1 – Conhecimento: Valorizar e utilizar os conhecimentos sobre o mundo físico, social, cultural e digital para entender e explicar a realidade, continuar aprendendo e colaborar com a sociedade.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;2 – Pensamento científico, crítico e criativo: Exercitar a curiosidade intelectual e utilizar as ciências com criticidade e criatividade. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;3 – Repertório Cultural: Valorizar e fruir as diversas manifestações artísticas e culturais, das locais às mundiais, e participar de práticas diversificadas da produção artístico-cultural.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;4 – Trabalho e Projeto de Vida: Valorizar a diversidade de saberes e vivências culturais e apropriar-se de conhecimentos e experiências que lhe possibilitem entender as relações próprias do mundo do trabalho e fazer escolhas alinhadas ao exercício da cidadania e ao seu projeto de vida, com liberdade, autonomia, consciência crítica e responsabilidade. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;5 – Argumentação: Argumentar com base em fatos, dados e informações confiáveis, para formular, negociar e defender ideias, pontos de vista e decisões comuns que respeitem e promovam os direitos humanos, a consciência socioambiental e o consumo responsável em âmbito local, regional e global, com posicionamento ético em relação ao cuidado de si mesmo, dos outros e do planeta. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;6 – Autoconhecimento: Conhecer-se, apreciar-se e cuidar de sua saúde física e emocional, compreendendo-se na diversidade humana e reconhecendo suas emoções e as dos outros, com autocrítica e capacidade para lidar com elas. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;7 – Empatia e Cooperação: Exercitar a empatia, o diálogo, a resolução de conflitos e a cooperação, fazendo-se respeitar e promovendo o respeito ao outro e aos direitos humanos, com acolhimento e valorização da diversidade de indivíduos e de grupos sociais, seus saberes, identidades, culturas e potencialidades, sem preconceitos de qualquer natureza. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;8 – Responsabilidade e Cidadania: Agir pessoal e coletivamente com autonomia, responsabilidade, flexibilidade, resiliência e determinação, tomando decisões com base em princípios éticos, democráticos, inclusivos, sustentáveis e solidários (BRASIL, 2018, p. 9-10) &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;COMPETÊNCIAS ESPECÍFICAS DE CIÊNCIAS HUMANAS E SOCIAIS APLICADAS PARA O ENSINO MÉDIO&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Analisar processos políticos, econômicos, sociais, ambientais e culturais nos âmbitos local, regional, nacional e mundial em diferentes tempos, a partir da pluralidade de procedimentos epistemológicos, científicos e tecnológicos, de modo a compreender e posicionar-se criticamente em relação a eles, considerando diferentes pontos de vista e tomando decisões baseadas em argumentos e fontes de natureza científica.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Analisar a formação de territórios e fronteiras em diferentes tempos e espaços, mediante a compreensão das relações de poder que determinam as territorialidades e o papel geopolítico dos Estados-nações.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Analisar e avaliar criticamente as relações de diferentes grupos, povos e sociedades com a natureza (produção, distribuição e consumo) e seus impactos econômicos e socioambientais, com vistas à proposição de alternativas que respeitem e promovam a consciência, a ética socioambiental e o consumo responsável em âmbito local, regional, nacional e global.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Analisar as relações de produção, capital e trabalho em diferentes territórios, contextos e culturas, discutindo o papel dessas relações na construção, consolidação e transformação das sociedades.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Identificar e combater as diversas formas de injustiça, preconceito e violência, adotando princípios éticos, democráticos, inclusivos e solidários, e respeitando os Direitos Humanos.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Participar do debate público de forma crítica, respeitando diferentes posições e fazendo escolhas alinhadas ao exercício da cidadania e ao seu projeto de vida, com liberdade, autonomia, consciência crítica e responsabilidade.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Eixos Estruturantes dos Itinerários Formativos &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;1 . Mediação &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol start="2"&gt;
&lt;li style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Intervenção Sociocultural&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Processos criativos &lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Empreendedorismo &lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Habilidade(s) Gerais e Específicas – Referencial dos Itinerários Formativos.&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Mediação e Intervenção Sociocultural.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EMIFCHSA07) Identificar e explicar situações em que ocorram conflitos, desequilíbrios e ameaças a grupos sociais, à diversidade de modos de vida, às diferentes identidades culturais e ao meio ambiente, em âmbito local, regional, nacional e/ ou global, com base em fenômenos relacionados às Ciências Humanas e Sociais Aplicadas. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EMIFCHSA08) Selecionar e mobilizar intencionalmente conhecimentos e recursos das Ciências Humanas e Sociais Aplicadas para propor ações individuais e/ou coletivas de mediação e intervenção sobre problemas de natureza sociocultural e de natureza ambiental, em âmbito local, regional, nacional e/ ou global, baseadas no respeito às diferenças, na escuta, na empatia e na responsabilidade socioambiental. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EMIFCHSA09) Propor e testar estratégias de mediação e intervenção para resolver problemas de natureza sociocultural e de natureza ambiental, em âmbito local, regional, nacional e/ou global, relacionados às Ciências Humanas e Sociais Aplicadas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Processos criativos &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EMIFCHSA04) Reconhecer produtos e/ou processos criativos por meio de fruição, vivências e reflexão crítica sobre temas e processos de natureza histórica, social, econômica, filosófica, política e/ou cultural, em âmbito local, regional, nacional e/ou global. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EMIFCHSA05) Selecionar e mobilizar intencionalmente recursos criativos para resolver problemas reais relacionados a temas e processos de natureza histórica, social, econômica, filosófica, política e/ou cultural, em âmbito local, regional, nacional e/ou global. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EMIFCHSA06) Propor e testar soluções éticas, estéticas, criativas e inovadoras para problemas reais relacionados a temas e processos de natureza histórica, social, econômica, filosófica, política e/ou cultural, em âmbito local, regional, nacional e/ ou global.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Empreendedorismo&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EMIFCHSA10) Avaliar como oportunidades, conhecimentos e recursos relacionados às Ciências Humanas e Sociais Aplicadas podem ser utilizadas na concretização de projetos pessoais ou produtivos, em âmbito local, regional, nacional e/ ou global, considerando as diversas tecnologias disponíveis, os impactos socioambientais, os direitos humanos e a promoção da cidadania. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EMIFCHSA11) Selecionar e mobilizar intencionalmente conhecimentos e recursos das Ciências Humanas e Sociais Aplicadas para desenvolver um projeto pessoal ou um empreendimento produtivo, em âmbito local, regional, nacional e/ ou global. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EMIFCHSA12) Desenvolver projetos pessoais ou produtivos, utilizando as Ciências Humanas e Sociais Aplicadas para formular propostas concretas, articuladas com o projeto de vida, em âmbito local.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Ciências Humanas e sociais aplicadas&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EM13CHS102) - Identificar, analisar e discutir as circunstâncias históricas, geográficas, políticas, econômicas, sociais, ambientais e culturais de matrizes conceituais (etnocentrismo, racismo, evolução, modernidade, cooperativismo/desenvolvimento etc.), avaliando criticamente seu significado histórico e comparando-as a narrativas que contemplem outros agentes e discursos. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EM13CHS204) - Comparar e avaliar os processos de ocupação do espaço e a formação de territórios, territorialidades e fronteiras, identificando o papel de diferentes agentes (como grupos sociais e culturais, impérios, Estados Nacionais e organismos internacionais) e considerando os conflitos populacionais (internos e externos), a diversidade étnico-cultural e as características socioeconômicas, políticas e tecnológicas. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EM13CHS302) - Analisar e avaliar criticamente os impactos econômicos e socioambientais de cadeias produtivas ligadas à exploração de recursos naturais e às atividades agropecuárias em diferentes ambientes e escalas de análise, considerando o modo de vida das populações locais – entre elas as indígenas, quilombolas e demais comunidades tradicionais -, suas práticas agroextrativistas e o compromisso com a sustentabilidade.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EM13CHS504) Analisar e avaliar os impasses ético-políticos decorrentes das transformações culturais, sociais, históricas, científicas e tecnológicas no mundo contemporâneo e seus desdobramentos nas atitudes e nos valores de indivíduos, grupos sociais, sociedades e culturas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;(EM13CHS601) Identificar e analisar as demandas e os protagonismos políticos, sociais e culturais dos povos indígenas e das populações afrodescendentes (incluindo os quilombolas) no Brasil contemporâneo considerando a história das Américas e o contexto de exclusão e inclusão precária desses grupos na ordem social e econômica atual, promovendo ações para a redução das desigualdades étnico-raciais no país.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Objetos de Conhecimento Ciências Humanas e sociais aplicadas &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Comunidades Quilombolas no Brasil &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;O surgimento dos quilombos; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Contextualização sobre a escravidão no Brasil;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Formação dos Quilombos no Brasil; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;O que é ser quilombola;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Estrutura político-administrativa; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;As lutas dos quilombos contra a escravidão; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;O reconhecimento das comunidades quilombolas; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Ações afirmativas de (cotas) para quilombolas; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;As comunidades de quilombolas atualmente ( Dona Juscelina na cidade de Muricilândia ).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Contextualização sobre a escravidão no Brasil; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Textos sobre a formação dos Quilombos no Brasil; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Textos sobre a história das Comunidades Quilombolas no Brasil;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Linguagens e suas tecnologias&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Tipos de textos.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Orientações Didático-Pedagógicas metodológicas &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Aulas teóricas sobre &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;O surgimento dos quilombos; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Estrutura político-administrativa;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; As lutas dos quilombos contra a escravidão; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;O reconhecimento das comunidades quilombolas; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Ações afirmativas de (cotas) para quilombolas;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;As comunidades de quilombolas atualmente ( Dona Juscelina na cidade de Muricilândia).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Contextualização sobre a escravidão no Brasil; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Textos sobre a formação dos Quilombos no Brasil; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Textos sobre a história das Comunidades Quilombolas no Brasil;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Assistir &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Documentários e filmes sobre os remanescentes de quilombos; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Aula campo na comunidade quilombola de Dona Juscelina na cidade de Muricelândia – Tocantins &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Debates &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Discussões em grupo com os estudantes sobre a ocupação e formação dos territórios quilombolas; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Política pública para reconhecimento dos territórios quilombolas;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Textos reflexivos; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Mapas conceituais; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Entrega/Produto Final &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Apresentação pelos estudantes ( cultura quilombola); &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Apresentação de batuques musicais quilombolas; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Capoeira; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Danças típicas. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Oficinas: Consciência racial, produção de artesanatos quilombolas e estética. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Evento de Culminância &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;O evento de culminância ocorrerá em dois momentos, o primeiro momento deverá acontecer na visita de campo no quilombo Dona Juscelina na cidade de Muricilândia, já o segundo momento deverá ocorrer na própria Unidade Escolar, e convidar toda a comunidade para que os produtos finais, criados pelos alunos sejam socializados com todos. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Recursos Didáticos &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Filmes; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Mapas; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Textos reflexivos; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Multimídia; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;TV; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Caixa de som; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Instrumentos musicais; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Ônibus; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Cartolina; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Pincéis com cores diversas; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;EVA; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;ENT. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Avaliação &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;A avaliação acontecerá de forma contínua observando e engajamento e o envolvimento dos estudantes nas aulas e nas execuções das atividades propostas. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Referências &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;BRASIL. Ministério da Educação. Base Nacional Comum Curricular Ensino Médio. Versão final. Brasília: MEC, 2017. Disponível em:ttp://basenacionalcomum.mec.gov.br/imagens/BNCC_publicacao.pdf. Acesso em 04 de agosto de 2022 . &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;BRASIL. Ministério da Educação. Referenciais Curriculares para a Elaboração de Itinerários Formativos. Versão final. Brasília: MEC, 2021. &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;TOCANTINS. Secretaria de Estado da Educação. Matriz de Recomposição: 2º Semestre de 2022. Programa de Recomposição da Aprendizagem. SEDUC – TO, 2022.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: center;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://forms.gle/JiKBi4ApdeCozdRh8"&gt;&lt;span style="background-color: #ffff00;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap; background-color: #ffff00;"&gt;INSCRIÇÕES&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Sat, 23 May 2026 21:51:06 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201211-inscricoes-abertas-oficina-vivencias-quilombolas-tradicao-e-resistencia-no-quilombo-dona-juscelina-em-muricilandia-to-norte-do-tocantins</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201211-inscricoes-abertas-oficina-vivencias-quilombolas-tradicao-e-resistencia-no-quilombo-dona-juscelina-em-muricilandia-to-norte-do-tocantins</guid>
    </item>
    <item>
      <title>INSCRIÇÕES ABERTAS: OFICINA "Dinossauros como documento: cinema, fósseis e a construção do passado"</title>
      <description>&lt;img width="200" alt="." title="." src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/94.png?1779757562" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;p style="line-height: 1.38; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt; text-align: center;"&gt;&lt;img src="https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/94.png" alt="." width="360" height="360" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;EMENTA: &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Esta oficina, intitulada "Dinossauros como Documento: cinema, fósseis e a construção do passado", propõe uma reflexão sobre a produção do conhecimento histórico a partir de um objeto de estudo inusitado e instigante: os dinossauros. A proposta busca evidenciar que toda reconstituição do passado é condicionada pelo presente de quem a realiza, revelando mais sobre os valores, medos e interesses da época atual do que sobre o passado em si. Através de um formato expositivo e dialógico, a oficina utiliza o cinema como documento histórico central para rastrear transformações culturais, científicas e políticas dos séculos XX e XXI. A oficina articula a análise de fontes audiovisuais, como trechos de Jurassic Park e Jurassic World, com o objetivo de desenvolver a leitura crítica e a prática da crítica de fontes, habilidade essencial ao ofício do historiador. Ao longo das atividades, explora-se a trajetória dos dinossauros desde as interpretações míticas da Antiguidade e Idade Média até o nascimento do conceito científico no século XIX vitoriano, onde o "réptil terrível" servia como espelho invertido do progresso ocidental. A oficina avança para questões contemporâneas de grande relevância política e ética, aproximando a paleontologia da historiografia ao debater o colonialismo científico e o patrimônio. Discute-se como a posse de fósseis retirados do Sul Global por museus do Norte Global reflete assimetrias de poder e disputas sobre quem tem o direito de nomear e narrar o passado. Ao confrontar reconstruções ficcionais com descobertas científicas recentes, como os dinossauros com penas, o encontro provoca um debate sobre como o imaginário coletivo molda nossa percepção da verdade. Em última análise, os dinossauros são apresentados não apenas como criaturas biológicas, mas como uma questão histórica e um pretexto pedagógico para discutir a dimensão política da narrativa histórica e o uso de fontes não convencionais no ensino de história.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: center;"&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://forms.gle/WdbgKDWCAaVTdhxL8"&gt;&lt;span style="background-color: #ffff00;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap; background-color: #ffff00;"&gt;INSCRIÇÕES&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Sat, 23 May 2026 21:49:26 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201210-inscricoes-abertas-oficina-dinossauros-como-documento-cinema-fosseis-e-a-construcao-do-passado</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201210-inscricoes-abertas-oficina-dinossauros-como-documento-cinema-fosseis-e-a-construcao-do-passado</guid>
    </item>
    <item>
      <title>INSCRIÇÕES ABERTAS:  "OFICINA PSICOEDUCATIVA PARA INSTRUMENTALIZAR DISCENTES DA PÓS-GRADUAÇÃO NA UFG: Em ambientes em que o conhecimento é forma de poder, autoconhecer-se é superpoder"</title>
      <description>&lt;img width="200" alt="." title="." src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/93.png?1779757291" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;p style="line-height: 1.38; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt; text-align: center;"&gt;&lt;img src="https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/93.png" alt="." width="360" height="360" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;EMENTA: &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;O campo da saúde mental é polissêmico e plural, sendo uma área extensa, complexa e transversal do conhecimento. Como produto de múltiplas interações entre fatores biopsicossociais, essa área está intrinsecamente atrelada à percepção que as pessoas têm sobre suas vidas, ao processo de busca pelo próprio bem-estar e, ainda, pela tão necessária (re)estruturação constante da capacidade de enfrentamento do cotidiano. Como fator agravante, dentro de um campo que já abriga inúmeras complexidades e também contradições tem-se, como marca desse século, o aumento global no número de diagnósticos de transtornos mentais - com ênfase para variações no neurodesenvolvimento (ex.: TEA) e transtornos de humor (ex.: Depressão) - pelo reconhecimento e mapeamento de sintomas psicopatológicos, seja pela aplicação da Classificação Internacional de Doenças (CID-11/OMS) ou orientado pelos construtos do Manual Diagnóstico e Estatístico de Transtornos Mentais (DSM-5-TR/APA). No que se refere mais especificamente aos ambientes universitários, as realidades estudadas evidenciam que os estudantes de pós-graduação apresentam quadros de adoecimento psíquico influenciados por condições multifatoriais, ou seja, por suas crenças, percepções e comportamentos (processos estes constituídos por aspectos como subjetividades, processamento das informações, histórico individual, topografia e função do comportamento, tomada de decisão, reações ao meio social etc.). Do adoecimento psíquico de pós-graduandos, tem-se que tais fatores, em estado disfuncional, afetam de modo direto o bem-estar estudantil e o engajamento às rotinas do cotidiano acadêmico. Isso obviamente faz atravessamentos por situações como o relacionamento com orientadores, para elaboração de estudos – dentro do processo de construção de uma pesquisa - e, sobretudo, encontra com inúmeros desafios aos estudantes quando da elaboração do tão aguardado produto final do mestrado e do doutorado, o que incide de modo direto na consolidação da “produtividade acadêmica”, pela apresentação de uma dissertação ou tese para encerramento dos ciclos de formação na Pós-Graduação. Sabe-se, portanto, que a saúde mental de estudantes de pós-graduação é muitas vezes negligenciada, segundo inúmeros estudos realizados no Brasil e no mundo. No tocante à pós-graduação brasileira, sua inegável expansão, nos últimos 60 anos, não ocorreu sem consequências, uma vez que esse dado quantitativo por si, somado às adversidades do contexto sociocultural, imprimiu “marcas psíquicas” na comunidade acadêmica estudantil, em níveis absolutamente alarmantes, porque são generalizados. Assim, não se pode ignorar que a pandemia de covid-19 impactou significativamente na saúde pública e na sociedade, alterando a vida cotidiana, os quadros socioeconômicos e as relações interpessoais. As pesquisas sobre esse tema, de forma reincidente, evidenciam resultados com indicadores do aumento da prevalência de transtornos mentais, como ansiedade e depressão (sem/com condutas de risco como automutilação e elaboração ou concretização de comportamento suicida), influenciados, dentre outros aspectos, pela mudança na dinâmica de vida e pela interrupção na produção e conclusão dos trabalhos acadêmicos, no caso dos estudantes pós-graduação, mais especificamente. Assim, a proposição desta Oficina é subsidiada pelo fato de que a adaptação à rotina acadêmica exige uma mobilização de recursos cognitivos e emocionais associados a um ambiente altamente desafiador e, sobretudo, pelo fato de que a transposição dos numerosos desafios, no percurso da pós-graduação, serão afetadas pelas dimensões do humano - individuais, sociais, coletivas e institucionais -, o que pode implicar no desenvolvimento de sinais e sintomas de sofrimento psíquico. Ademais, essa atividade é espaço para um encontro acadêmico de pós-granduandas/os, em que serão oferecidas discussões de caráter teórico, perpassando por olhares de expoentes da Psicologia Humanista (Abraham Maslow; Carl Rogers), da Psicologia Comportamental (Burrhus Frederic Skinner), da Psicanálise (Sigmund Freud), da Psicopatologia (Modelo Biopsicossocial), da Psicologia Evolucionista e da Biologia Molecular sobre o Desenvolvimento Humano (Alexander L. Starr e Hunter B. Fraser), somadas a uma atividade prática, baseada na teoria das Múltiplas Inteligências (Howard Gardner). Desse modo, essa atividade tem como propósito a estruturação de um espaço de discussões, com aplicação da psicoeducação enquanto técnica que relaciona os instrumentos psicológicos e pedagógicos com o objetivo de ensinar a olhar o humano biopsicossocialmente, o que por si já torna possível o desenvolvimento de um trabalho de prevenção e de conscientização em saúde mental, para estudantes de pós-graduação da UFG. Em suma, essa oficina psicoeducativa objetiva proporcionar, mesmo que de modo incipiente, a partilha de conhecimentos e vivências que se desdobram, ainda que com benefícios mínimos, no campo do autoconhecimento fundamentado em bases interdisciplinares, com fins de ampliar as possibilidade de execução mais assertiva do controle inibitório (emocional), potencializando a assertividade na tomada de decisões e a automotivação na realização de tarefas, em grande medida, tendo como expectativa a ampliação do olhar para o estudo e autorreconhecimento de suas potencialidades e limitações biopsicossociais.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: center;"&gt;&lt;span style="background-color: #ffff00;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap; background-color: #ffff00;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: #ffff00; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;OBS&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: #ffff00; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;: Oficina exclusiva para o PPGH e ProfHistória.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://forms.gle/Y6mcaYfVKHrmAYkx5"&gt;&lt;span style="background-color: #ffff00;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap; background-color: #ffff00;"&gt;INSCRIÇÕES&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Sat, 23 May 2026 21:47:52 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201209-inscricoes-abertas-oficina-psicoeducativa-para-instrumentalizar-discentes-da-pos-graduacao-na-ufg-em-ambientes-em-que-o-conhecimento-e-forma-de-poder-autoconhecer-se-e-superpoder</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201209-inscricoes-abertas-oficina-psicoeducativa-para-instrumentalizar-discentes-da-pos-graduacao-na-ufg-em-ambientes-em-que-o-conhecimento-e-forma-de-poder-autoconhecer-se-e-superpoder</guid>
    </item>
    <item>
      <title>INSCRIÇÕES ABERTAS: OFICINA "VOSviewer para pesquisa e ensino de história: Bibliometria e análise de redes para historiadores"</title>
      <description>&lt;img width="200" alt="." title="." src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/92.png?1779757580" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;p style="line-height: 1.38; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt; text-align: center;"&gt;&lt;img src="https://files.cercomp.ufg.br/weby/up/492/o/92.png" alt="." width="360" height="360" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;EMENTA: &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Objetivos:&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul style="margin-top: 0; margin-bottom: 0; padding-inline-start: 48px;"&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Compreender a bibliometria aplicada à História.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Operar o VOSviewer com dados reais.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Interpretar mapas de redes historiograficamente.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Integrar a ferramenta à pesquisa e à sala de aula.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #0000ff; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Encontro 1&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Base teórica&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ul style="margin-top: 0; margin-bottom: 0; padding-inline-start: 48px;"&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Contextualização das análises quantitativas.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;História serial, história quantitativa e seus limites.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Bibliometria: origem, conceitos-chave (coautoria, cocitação, acoplamento bibliográfico).&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;O que o VOSviewer pode e não pode dizer sobre a historiografia.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Prática&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ul style="margin-top: 0; margin-bottom: 0; padding-inline-start: 48px;"&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Fontes de dados e instalação do VOSviewer prática — Configuração do ambiente de trabalho.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Bases de dados compatíveis: Web of Science, Scopus, Dimensions, OpenAlex, CrossRef.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Estratégias de busca bibliográfica para temas históricos.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Download, instalação e interface do VOSviewer.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Formatos de arquivo: RIS, CSV, BibTeX.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.3800000000000001; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #0000ff; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Encontro 2&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Prática&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ul style="margin-top: 0; margin-bottom: 0; padding-inline-start: 48px;"&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Construindo o primeiro mapa de rede prática — Oficina guiada com corpus histórico.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Importação de dados: passo a passo com corpus pré-selecionado.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Tipos de análise: coocorrência de termos, coautoria, cocitação.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Parâmetros de rede: limiar mínimo de ocorrências, força de ligação.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Leitura do mapa: clusters, centralidade, densidade.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Exportação de imagens e dados para publicação.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; Teoria&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ul style="margin-top: 0; margin-bottom: 0; padding-inline-start: 48px;"&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Interpretação historiográfica dos mapas teoria  — Hermenêutica dos resultados.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Como nomear e descrever clusters: vocabulários, escolas e tradições.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Análise temporal: mapa de sobreposição e evolução do campo.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Autores centrais vs. autores-ponte: implicações para a história da historiografia.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Estudo de caso: mapeando um campo da história brasileira ou global.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Armadilhas interpretativas: presentismo, viés de língua, cobertura das bases.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Prática&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ul style="margin-top: 0; margin-bottom: 0; padding-inline-start: 48px;"&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;VOSviewer na sala de aula e na pesquisa prática — Usos pedagógicos e metodológicos.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Mapas para revisão de literatura em dissertações e teses.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Uso em disciplinas de historiografia e metodologia.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Atividade com alunos: construindo o mapa de um debate historiográfico.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Integração com Zotero, Mendeley e Obsidian.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li style="list-style-type: disc; font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre;" aria-level="1"&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial,sans-serif; color: #000000; background-color: transparent; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;Apresentação e discussão dos mapas como texto acadêmico.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style="text-align: center;"&gt;&lt;a href="https://forms.gle/xPVhVAQDLvuLKmcQ9"&gt;&lt;span style="background-color: #ffff00;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size: 13pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap; background-color: #ffff00;"&gt;INSCRIÇÕES&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Sat, 23 May 2026 21:45:44 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201208-inscricoes-abertas-oficina-vosviewer-para-pesquisa-e-ensino-de-historia-bibliometria-e-analise-de-redes-para-historiadores</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201208-inscricoes-abertas-oficina-vosviewer-para-pesquisa-e-ensino-de-historia-bibliometria-e-analise-de-redes-para-historiadores</guid>
    </item>
    <item>
      <title>IV Congresso Nacional do ProfHistória </title>
      <description>&lt;img width="200" alt="Recife - PE" title="Recife - PE" src="http://lepehis.historia.ufg.brhttps://files.cercomp.ufg.br/weby/up/1202/o/WhatsApp-Image-2026-05-19-at-11.06.10-2.webp?1779322455" /&gt;&lt;br/&gt;&lt;p&gt;&lt;span style="font-weight: 400;"&gt;“Ensino de História e Democracia: desafios e perspectivas em uma sociedade plural”. &lt;span&gt;Entre os dias 24 e 27 de novembro de 2026, na cidade do Recife (PE).&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;br/&gt;&lt;p style="line-height: 1.7999999999999998; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;📅 &lt;strong data-path-to-node="6,0" data-index-in-node="3"&gt;Data e Local:&lt;/strong&gt; Entre os dias 24 e 27 de novembro de 2026, será realizado, na cidade do Recife (PE), o IV Congresso Nacional do ProfHistória, que terá como tema: &lt;strong data-path-to-node="6,0" data-index-in-node="163"&gt;“Ensino de História e Democracia: desafios e perspectivas em uma sociedade plural”&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.7999999999999998; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;O &lt;strong data-path-to-node="6" data-index-in-node="2"&gt;Congresso Nacional do ProfHistória&lt;/strong&gt; constitui o principal espaço científico e pedagógico do programa, reunindo discentes, docentes, egressos(as) e pesquisadores(as) comprometidos(as) com a qualificação do Ensino de História na Educação Básica.&lt;/p&gt;
&lt;p data-path-to-node="7"&gt;Nesta edição, o evento buscará:&lt;/p&gt;
&lt;ul data-path-to-node="8"&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p data-path-to-node="8,0,0"&gt;Promover debates sobre os desafios contemporâneos da área;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p data-path-to-node="8,1,0"&gt;Fortalecer redes de colaboração;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p data-path-to-node="8,2,0"&gt;Ampliar os espaços de socialização de pesquisas, práticas pedagógicas e produtos educacionais desenvolvidos no âmbito do mestrado e do doutorado profissional.&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style="line-height: 1.7999999999999998; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;Além das conferências e mesas temáticas, estão previstas atividades voltadas aos &lt;strong data-path-to-node="9" data-index-in-node="81"&gt;"Grupos de Reflexão Docente (GRDs)"&lt;/strong&gt; e outros momentos de apresentação e circulação das produções desenvolvidas na rede ProfHistória.&lt;/p&gt;
&lt;h3 data-path-to-node="10"&gt;Por que participar?&lt;/h3&gt;
&lt;p data-path-to-node="11"&gt;A coordenação incentiva fortemente a participação dos estudantes do ProfHistória/UFG, destacando as principais oportunidades do evento:&lt;/p&gt;
&lt;ul data-path-to-node="12"&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p data-path-to-node="12,0,0"&gt;&lt;strong data-path-to-node="12,0,0" data-index-in-node="0"&gt;Ampliar interlocuções acadêmicas&lt;/strong&gt; e criar redes de contato com pesquisadores de todo o país;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p data-path-to-node="12,1,0"&gt;&lt;strong data-path-to-node="12,1,0" data-index-in-node="0"&gt;Divulgar pesquisas&lt;/strong&gt; e os produtos educacionais em desenvolvimento;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p data-path-to-node="12,2,0"&gt;&lt;strong data-path-to-node="12,2,0" data-index-in-node="0"&gt;Fortalecer o diálogo&lt;/strong&gt; crucial entre o ensino de História, a democracia e a escola pública;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p data-path-to-node="12,3,0"&gt;&lt;strong data-path-to-node="12,3,0" data-index-in-node="0"&gt;Consolidar a inserção nacional&lt;/strong&gt; das produções acadêmicas desenvolvidas no âmbito da UFG.&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style="line-height: 1.7999999999999998; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;⚠️ &lt;strong data-path-to-node="15,0" data-index-in-node="3"&gt;Importante:&lt;/strong&gt; Os editais de inscrição e submissão de trabalhos deverão ser divulgados posteriormente pelos canais oficiais do ProfHistória. Recomendamos acompanhar as atualizações e já iniciar o planejamento para participação no evento.&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.7999999999999998; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;🔗 Mais informações:&lt;/p&gt;
&lt;p style="line-height: 1.7999999999999998; text-align: justify; margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt;"&gt;&lt;span style="font-size: 12pt;"&gt;&lt;a title="Clique aqui e acesse o Edital" href="https://site.profhistoria.com.br/iv-congresso-nacional-do-profhistoria-sera-realizado-em-recife-e-reafirma-o-compromisso-com-o-ensino-de-historia-e-a-democracia/"&gt;&lt;span style="font-family: Verdana, sans-serif; color: #000000; background-color: #fcfcfc; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt;https://site.profhistoria.com.br/iv-congresso-nacional-do-profhistoria-sera-realizado-em-recife-e-reafirma-o-compromisso-com-o-ensino-de-historia-e-a-democracia/&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family: Arial, sans-serif; color: #000000; background-color: #ffffff; font-weight: 400; font-variant: normal; text-decoration: none; vertical-align: baseline; white-space: pre-wrap;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</description>
      <pubDate>Wed, 20 May 2026 21:17:09 -0300</pubDate>
      <link>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201153-iv-congresso-nacional-do-profhistoria</link>
      <guid>https://lepehis.historia.ufg.br/n/201153-iv-congresso-nacional-do-profhistoria</guid>
    </item>
  </channel>
</rss>
